Kierowcy w potocznej mowie posługują się określeniami “dostać mandat” oraz “wysokość mandatu”. Z formalnego punktu widzenia mandat nie jest jednak karą albo formą ukarania kierowcy za popełnienie wykroczenia drogowego. Natomiast wysokość mandatu dotyczy w istocie wysokości kary grzywny nałożonej w drodze mandatu. Niemniej jednak na potrzeby niniejszego artykułu posługuję się potocznymi określeniami.
Wysokość mandatów (a więc grzywien) nakładanych m.in. za wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji uregulowana jest częściowo w Kodeksie wykroczeń, a częściowo w tzw. “taryfikatorze mandatów”, który również jest potocznym określeniem i formalnie stanowi on załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24.11.2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń.
W niniejszym artykule przedstawiam wysokość mandatów nakładanych za najczęściej popełniane wykroczenia drogowe.
Jaki mandat za przekroczenie prędkości?
Przekroczenie prędkości to jedno z najczęściej popełnianych wykroczeń, które obficie zasila budżet naszego państwa. Wysokość mandatu za przekroczenie prędkości rośnie wraz ze zmierzoną prędkością pojazdu i prezentuje się następująco – przekroczenie prędkości o:
- do 10 km/h – 50 złotych,
- od 11 do 15 km/h – 100 złotych,
- od 16 do 20 km/h – 200 złotych,
- od 21 do 25 km/h – 300 złotych,
- od 26 do 30 km/h – 400 złotych,
- od 21 do 40 km/h – 800 złotych (1.600 złotych w przypadku recydywy),
- od 41 do 50km/h – 1.000 złotych (2.000 złotych w przypadku recydywy),
- od 51 do 60 km/h – 1.500 złotych (3.000 złotych w przypadku recydywy),
- od 61 do 70 km/h – 2.000 złotych (4.000 złotych w przypadku recydywy),
- powyżej 71 km/h – 2.500 złotych (5.000 złotych w przypadku recydywy).
Jaki mandat za wyprzedzanie w miejscu niedozwolonym?
Zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyprzedzanie jest zabronione w następujących sytuacjach:
- jeśli zakaz jest wprowadzony znakiem drogowym (pionowym lub poziomym),
- przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia (jeśli wyprzedzamy pojazd silnikowy),
- na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi,
- na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu okrężnym lub na którym ruch jest kierowany (jeśli wyprzedzamy pojazd silnikowy),
- wyprzedzanie pojazdu uprzywilejowanego w terenie zabudowanym,
- na przejeździe dla rowerzystów i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejazdu, na którym ruch jest kierowany,
- na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim,
- przy przejeżdżaniu przez tory tramwajowe lub bezpośrednio przed nimi, z wyjątkiem skrzyżowania lub przejazdu tramwajowego, na którym ruch jest kierowany.
W każdej w opisanych powyżej sytuacji wysokość mandatu za naruszenie zakazu wyprzedzania wynosi 1.000 złotych, zaś w przypadku recydywy 2.000 złotych. Taki sam mandat otrzymamy za wyprzedzanie pojazdu z niewłaściwej strony.
Jaki mandat za kolizję drogową?
Spowodowanie kolizji drogowej, tj. zderzenia pojazdów, w którym nikt nie doznał poważnych obrażeń ciała, kwalifikowane jest jako wykroczenie z art. 86 Kodeksu wykroczeń, tj. spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Przy czym mandat za tego rodzaju wykroczenie można otrzymać także za samo spowodowanie sytuacji niebezpiecznej na drodze, nawet jeśli nie dojdzie do zderzenia pojazdów.
Wysokość mandatu za spowodowanie kolizji drogowej wynosi od 20 do nawet 30.000 złotych. Jeśli w wyniku kolizji ktoś doznał obrażeń ciała poniżej 7 dni, to wysokość mandatu zaczyna się od 1.500 złotych.
W tym miejscu należy wskazać, że w razie kolizji drogowej kierowcy mają obowiązek usunięcia pojazdów z miejsca wypadku. Niestety większość osób tego nie wie albo wskutek stresu po kolizji o tym zapomina i w związku z tym bardzo często dochodzi do sytuacji, gdy samochody z lekkimi otarciami nadwozia niepotrzebnie blokują albo znacznie utrudniają ruch na całej jezdni. Za nieusunięcie pojazdu z miejsca kolizji grozi mandat w wysokości 150 złotych.
Jaki mandat za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na pasach?
Od dnia 1 czerwca 2021r. obowiązują nowe przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którymi pieszy ma pierwszeństwa przed pojazdem nie tylko wówczas, gdy znajduje się na przejściu dla pieszych, ale już w momencie, gdy na to przejście wchodzi. Konsekwencji zmiany przepisów w tym zakresie było też znaczne podwyższenie wysokości mandatów za nieustąpienie pieszemu pierwszeństwa na pasach.
Aktualnie wysokość mandatu za nieustąpienie pierwszeństwa na pasach wynosi 1.500 złotych. Jeśli zaś pierwszeństwa pieszemu na pasach nie ustąpi kierujący w ramach recydywy (tj. uprzednio ukarany za podobne wykroczenie w ciągu ostatnich 2 lata), to zapłaci mandat w wysokości aż 3.000 złotych.
Wysokość mandatu za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na pasach jest niższa w sytuacji, gdy pierwszeństwa nie ustąpił kierujący pojazdem innym niż mechaniczny (np. rowerem). W takiej sytuacji mandat wynosi od 50 do 500 złotych.
Jaki mandat za wyprzedzanie na pasach?
Na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim wykonywanie manewru wyprzedzania pojazdu jest bezwzględnie zabronione. Zakaz ten nie dotyczy przejścia dla pieszych, na którym ruch jest kierowany.
Wysokość mandatu za wyprzedzanie na pasach wynosi 1.500 złotych, natomiast w przypadku recydywy aż 3.000 złotych.
Mandat w takiej samej wysokości zapłacimy za omijanie pojazdu, który jechał w tym samym kierunku i zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu.
Jaki mandat za brak pasów?
Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy.
Za brak pasów bezpieczeństwa grozi mandat w wysokości 100 złotych.
Co istotne, kierowca ma obowiązek upewnić się, czy przewożony przez niego pasażer zapiął pasy bezpieczeństwa. Za przewożenie pasażerów, którzy nie mają pasów, kierowca otrzyma mandat w kwocie 100 złotych. A jeśli on sam również nie będzie miał zapiętych pasów, to za swój czyn także zostanie odrębnie ukarany mandatem karnym w wysokości kolejnych 100 złotych.
Jaki mandat za korzystanie z telefonu podczas jazdy?
Od kilku lat kierowców obowiązuje zakaz korzystania podczas jazdy z telefonu. Należy jednak zaznaczyć, że zakaz ten nie obejmuje korzystania z telefonu w ogóle, ale tylko wówczas, gdy w ręku trzymamy słuchawkę lub mikrofon. Zatem podczas jazdy można rozmawiać przez telefon, jeśli korzystamy z zestawu głośnomówiącego albo ze słuchawki Bluetooth.
Za korzystanie z telefonu w trakcie jazdy wysokość mandatu wynosi 500 złotych.
Jaki mandat za wjazd na czerwonym świetle?
Wjazd pojazdem na czerwonym świetle oznacza nieprzestrzeganie przez kierowcę obowiązku stosowania się do sygnałów świetlnych i wysokość mandatu w takim przypadku wynosi 500 złotych.
Należy pamiętać, że pomarańczowe światło oznacza również zakaz wjazdu i obowiązek zatrzymania się przed sygnalizatorem, za wyjątkiem sytuacji, gdy zatrzymanie pojazdu byłoby niebezpieczne, np. wymagałoby gwałtownego hamowania. Za naruszenie zakazu wjazdu na pomarańczowym świetle grozi taki sam mandat jak za wjazd na świetle czerwonym.
Za naruszenie przez kierującego pojazdem na przejeździe kolejowym zakazu wjazdu za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym lub dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych, lub za inne urządzenie nadające te sygnały grozi mandat w kwocie 2.000 złotych, a w przypadku recydywy 4.000 złotych.
Jaki mandat za niezatrzymanie się przed znakiem “STOP”?
Ustawienie znaku B-20 “stop” zobowiązuje każdego kierowcę do bezwzględnego zatrzymania się przed tym znakiem, nawet jeśli w pobliżu nie ma innych pojazdów. Za naruszenie tego obowiązku kierowca otrzyma mandat w wysokości 300 złotych.
Jaki mandat za naruszenie zakazu zatrzymywania się albo zakazu postoju?
Naruszenie przez kierowcę zakazu zatrzymywania się albo zakazu postoju grozi mandatem w kwocie 100 złotych.
Jaki mandat za brak odblasków?
Pomimo że już od kilku lat piesi, którzy poruszają się po drodze poza terenem zabudowanym, mają obowiązek używania elementów odblaskowych po zmierzchu, niestety nadal wielu pieszych nie przestrzega tego obowiązku.
Za niestosowanie się do obowiązku używania elementów odblaskowych mandat karny wynosi 100 złotych.
Jaki mandat za korzystanie z telefonu na przejściu dla pieszych?
Od niedawna mandat można otrzymać także za korzystanie przez pieszego z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię lub torowisko, w tym również podczas wchodzenia lub przechodzenia przez przejście dla pieszych – w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji sytuacji na jezdni, torowisku lub przejściu dla pieszych.
Wysokość mandatu za korzystanie z telefonu na pasach wnosi obecnie 300 zł.
Jaki mandat za niewłaściwe poruszanie się hulajnogą?
Osoba poruszająca się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch (chodzi tutaj przede wszystkim o hulajnogę) jest obowiązana korzystać z drogi dla pieszych, drogi dla pieszych i rowerów lub drogi dla rowerów. Osobę taką na drodze dla rowerów obowiązuje ruch prawostronny. Za naruszenie obowiązku poruszania się po chodniku lub ścieżce rowerowej, a więc za jazdę hulajnogą po jezdni, wysokość mandatu wynosi 100 złotych, natomiast za naruszenie obowiązku jazdy prawą stroną – 50 złotych.
Osoba poruszająca się na hulajnodze, korzystając z drogi dla pieszych lub drogi dla pieszych i rowerów, jest obowiązana poruszać się z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować szczególną ostrożność, ustępować pierwszeństwa pieszemu oraz nie utrudniać jego ruchu.
Za naruszenie powyższych zasad można otrzymać mandat w kwocie 200 złotych. W takiej samej wysokość mandat otrzyma osoba na hulajnodze, która nie ustąpiła pierwszeństwa pieszemu.
Jeśli chcą Państwo dowiedzieć się, jaki mandat grozi za inne wykroczenia, to poniżej można pobrać pełny tekst rozporządzenia z taryfikatorem mandatów.
adwokat Marcin Wolski
Kancelaria Adwokacka Wrocław